Nội dung bài viết
Bác sĩ cảnh báo 5 nguồn mùi hương quen thuộc từ khói bếp, hương, sáp thơm, nước giặt, nước hoa chứa độc chất gây tổn thương và suy giảm chức năng thận. Cuộc sống hàng ngày vẫn ẩn chứa nhiều yếu tố gây tổn thương thận mà chúng ta dễ dàng bỏ qua.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hung Yung-hsiang) chuyên về Thận học, ở Đài Loan (Trung Quốc) nhắc nhở cộng đồng đặc biệt lưu ý 5 nguồn mùi hương có khả năng tàn phá thận. Đứng đầu danh sách này là khói bếp.
Mùi thơm từ các món chiên xào ở nhiệt độ cao hay đồ nướng vốn là sở thích của nhiều người, nhưng thực chất đó là sản phẩm của quá trình phân hủy chất béo dưới nhiệt độ cao.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Y học Nghề nghiệp và Môi trường (Occupational and Environmental Medicine) , khói bếp chứa một lượng lớn hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs).
Dù xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống hay đường hô hấp, chúng đều gây ra áp lực oxy hóa nghiêm trọng, trở thành tác nhân quan trọng dẫn đến bệnh thận mạn tính. Xếp vị trí thứ hai là nhang vòng và hương trầm.
Dù thường được gắn mác là sản phẩm "tự nhiên", một nghiên cứu dài hạn đăng trên tạp chí Môi trường Quốc tế (Environment International) cho thấy quá trình đốt cháy loại hương này giải phóng bụi mịn PM 2.5, hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) và các kim loại nặng với nồng độ cao.
Các hạt siêu mịn này khi đi qua phế nang vào tuần hoàn máu gây xơ cứng mạch máu, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chức năng bình thường của thận. Vị trí thứ ba thuộc về sáp thơm, nước hoa dùng trong xe hơi hoặc nhà vệ sinh.
Ở không gian kín, nồng độ độc tố từ các sản phẩm này đặc biệt cao. Nghiên cứu từ Đại học California, Berkeley (Mỹ) cho rằng nhiều loại chất tạo mùi trong nhà có chứa terpenes.
Chất này kết hợp ozone trong không khí tạo ra các hạt siêu mịn và formaldehyde. Tiếp xúc lâu dài với những chất này có hại đường hô hấp, gây độc tính rõ rệt đối với gan và thận.
Ở những không gian kín, nồng độ độc tố từ các sản phẩm như nước hoa ô tô đặc biệt cao. Ảnh minh họa: Theo Amazon Đứng thứ tư là nước xả vải và các loại nước giặt lưu hương lâu.
Những sản phẩm có khả năng giữ mùi thơm trên quần áo nhiều ngày chủ yếu dựa vào chất định hương hóa học.
Nghiên cứu của Đại học Washington (Mỹ) đăng trên tạp chí Chất lượng Không khí, Khí quyển và Sức khỏe (Air Quality, Atmosphere & Health) chỉ ra lượng khí mang mùi thơm thoát ra từ máy sấy quần áo chứa nhiều chất độc hại dễ bay hơi, bao gồm acetaldehyde.
Hít phải những hương liệu nhân tạo này trong thời gian dài sẽ kích hoạt phản ứng viêm mạn tính của cơ thể, làm tăng gánh nặng chuyển hóa và bài tiết cho thận. Xếp thứ năm là mùi hương từ các loại nước hoa giá rẻ.
Một nghiên cứu năm 2021 trên tạp chí Nghiên cứu Môi trường (Environmental Research) cho thấy để kéo dài thời gian lưu hương, nhiều loại nước hoa và mỹ phẩm trên thị trường thêm vào các chất hóa dẻo như Diethyl phthalate (DEP). Chất này gây rối loạn hệ thống nội tiết của cơ thể người.
Sản phẩm chuyển hóa của chúng được đào thải qua nước tiểu rất dễ gây tổn thương cho các ống thận. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường nhận định theo đuổi mùi hương không phải hoàn toàn bất khả thi, nhưng mấu chốt là ở chỗ phải giữ cho môi trường thông thoáng để làm giảm nồng độ hương thơm.
Ông khuyên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm giặt giũ không mùi. Khi nấu ăn hoặc thắp hương, nhất định phải bật máy hút mùi hoặc mở cửa sổ, tránh để những mùi hương "dễ chịu" này trở thành mối đe dọa tiềm ẩn cho sức khỏe của thận.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.