Nội dung bài viết
Canada chính thức áp thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ từ thứ Ba 8/9, với mức thuế dao động từ 15% đến 50% trên hàng trăm sản phẩm, theo Bloomberg News. Đây là câu trả lời trực tiếp của Ottawa cho các mức thuế mà Tổng thống Donald Trump áp lên hàng Canada thời gian gần đây.
Điều đáng chú ý không nằm ở việc Canada đáp trả, vì đó là kịch bản nhiều người đã dự đoán, mà nằm ở chỗ biện pháp này có hiệu lực mà không có bất kỳ tín hiệu nào cho thấy hai bên sắp ngồi lại đàm phán.
Nói ngắn gọn, cuộc chiến thương mại giữa hai nước láng giềng lớn nhất Bắc Mỹ vừa bước sang một giai đoạn mà cả hai phía đều chuẩn bị cho một cuộc đối đầu dài hơi thay vì tìm cách kết thúc nó. Thủ tướng Mark Carney đang đặt cược vào một tính toán chính trị khá rõ.
Theo Mercury News dẫn lại Bloomberg, ông tin rằng đứng lên chống lại Tổng thống Trump cuối cùng sẽ có lợi cho vị thế của mình.
Đây là lựa chọn không dễ, bởi Canada phụ thuộc rất lớn vào thị trường Mỹ và bất kỳ đòn trả đũa nào cũng có thể quay lại làm tổn thương chính người tiêu dùng và doanh nghiệp Canada.
Việc Ottawa vẫn chọn đối đầu cho thấy họ đánh giá cái giá của việc nhượng bộ còn cao hơn cái giá của một cuộc chiến thuế quan kéo dài. Phía Mỹ, theo tường thuật của New York Times, mối lo lớn nhất lúc này là nguy cơ leo thang thêm một vòng nữa.
Mỗi lần một bên áp thuế, bên kia lại có lý do để đáp trả, và vòng xoáy này không có điểm dừng tự nhiên nếu không có đàm phán. BBC mô tả tình hình bằng cụm từ khá thẳng thắn: Canada đang chuẩn bị cho một cuộc chiến thương mại kéo dài.
Điều đó có nghĩa là các doanh nghiệp hai bên biên giới nên tính toán chi phí theo kịch bản thuế còn duy trì nhiều tháng, thay vì kỳ vọng một thỏa thuận bất ngờ trong vài tuần tới. Với người Việt ở California, tác động trực tiếp nhất nằm ở giá cả và chuỗi cung ứng.
California là tiểu bang có quan hệ thương mại lớn với Canada, và nhiều mặt hàng tiêu dùng, nông sản, vật liệu xây dựng cũng như phụ tùng đi qua biên giới phía bắc. Khi Canada đánh thuế hàng Mỹ, các nhà xuất khẩu tại Mỹ có thể mất một phần thị trường và phải tìm cách bù đắp doanh thu.
Ở chiều ngược lại, khi Mỹ đánh thuế hàng Canada, chi phí nhập khẩu tăng và thường được chuyển sang người mua cuối. Chủ tiệm tạp hóa, nhà hàng và các cơ sở kinh doanh nhỏ nhập nguyên liệu qua nhà phân phối nên hỏi kỹ đối tác về nguồn gốc hàng để lường trước những khoản tăng giá sắp tới.
Nhóm thứ hai cần theo dõi là những người làm trong ngành vận tải và xuất nhập khẩu tại các cảng và cửa khẩu California.
Một cuộc chiến thuế quan kéo dài thường làm giảm khối lượng hàng qua lại, và điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới việc làm và giờ làm của tài xế xe tải, nhân viên kho bãi và các công ty logistics nhỏ mà không ít người Việt đang tham gia.
Chưa có số liệu cụ thể nào trong các bản tin hôm nay về mức sụt giảm này, nên đây là điều cần quan sát trong vài tuần tới hơn là kết luận vội. Điểm mấu chốt của câu chuyện ngày 8/9 là cả Ottawa lẫn Washington đều chưa cho thấy ý định nhượng bộ.
Chừng nào chưa có đàm phán, mức thuế từ 15% đến 50% của Canada và các mức thuế của Mỹ sẽ tiếp tục là một phần chi phí thường trực trong nền kinh tế Bắc Mỹ.
Với người tiêu dùng và doanh nghiệp gốc Việt tại California, cách ứng xử hợp lý lúc này là chuẩn bị cho một giai đoạn giá cả biến động thay vì chờ tin tốt từ hai chính phủ.