'Cặp thám tử kỳ lạ' của Agatha Christie

Tiểu thuyết gia trinh thám Agatha Christie khắc họa thám tử Tommy kiên định, nhạy bén còn Tuppence có phần cảm tính, trong cuốn ''Kẻ thù giấu mặt''. Dịp 50 năm ngày mất của nữ văn sĩ Agatha Christie (1976-2026), bản dịch Kẻ thù giấu mặt, cuốn sách thứ hai trong sự nghiệp sáng tác của bà, ra mắt độc giả Việt. Tiểu thuyết xoay quanh nhiệm vụ tìm ra bản hiệp ước mà phía Anh soạn thảo trong Thế chiến I bị lưu lạc, bởi Denvers, điệp vụ đóng vai trò vận chuyển mật thư, thiệt mạng do vụ chìm phà Lusitania. Trong chiến tranh, văn bản có tính quyết định còn ở thời bình, nó trở thành cơ hội cho đảng đối lập kích động nổi loạn. Vì vậy, văn bản này mang tính sống còn, được cả chính phủ lẫn phía đối kháng không ngừng săn lùng. Trước khi Lusitania chìm xuống đại dương, Denvers đã trao thư mật lại cho Jane Finn, người phụ nữ Mỹ sẽ được giải cứu bằng thuyền cứu sinh. Hành động này đã bị Rita, điệp viên của "phe phản diện" nhìn thấy, từ đó hai phe cùng chạy đua để tìm ra cô cũng như "quân cờ" cô đang nắm giữ. Bản Việt do Dịch Quán Trung chuyển ngữ, Nhà xuất bản Trẻ ấn hàng hồi tháng 6. Ảnh: Nhà xuất bản cung cấp Trong sách, Agatha Christie dẫn dắt độc giả vào những âm mưu chính trị và các cú ''lật mặt'' diễn ra liên tiếp. Tình thế hai mang và nhịp độ nhanh của cuốn tiểu thuyết là yếu tố chính tạo nên sức hút, kéo dài đến trang cuối cùng. Tommy và Tuppence không phải những người chuyên nghiệp. Họ là bạn bè, gần gũi từ tuổi vị thành niên. Trong giai đoạn tái thiết hậu chiến, họ bỗng nhận ra mình phải thoát khỏi tình cảnh đói nghèo, từ đó hình thành "Công ty trách nhiệm hữu hạn Những Nhà Mạo Hiểm Trẻ". Bằng những nút giao tình cờ, cái tên Jane Finn đến tai Tommy trong cuộc trò chuyện mà bản thân anh không hề chủ động. Vì nhận thấy âm điệu thú vị của hai từ này, anh đã chia sẻ lại cho Tuppence. Trong một cuộc gặp gỡ xin việc, vì để tạo ra sự thu hút, Tuppence đã nói Jane Finn là tên của mình, vô tình kích hoạt một chuỗi âm mưu. Agatha Christie đã khoác lên hai nhân vật tính cách đặc biệt. Trong khi Tommy kiên định, thông minh và nhạy bén thì Tuppence có phần cảm tính, tin theo trực giác. Cả hai bổ khuyết cho nhau, từ đó tạo ra một cặp thám tử ăn ý. Sách cho thấy cái nhìn có phần cởi mở của Agatha Christie dành cho phụ nữ thông qua Tuppence. Cô là cá nhân mạnh mẽ, tự quyết định vận mệnh đời mình. Từ sớm, cô đã nói rằng bản thân không phải kiểu con gái "thời Victoria", hay với cô váy ngắn và hút thuốc lá không phải hư hỏng. Cô cũng ý thức về thực tại này: "Tiền, tiền, tiền! Tôi nghĩ về tiền suốt từ sáng đến tối! Cứ coi tôi là con hám tiền cũng được, nhưng mà vậy đó!". Theo thời gian, cả hai dần nhận ra tình cảm dành cho nhau, từ đó xác định quan hệ chính thức. Có thể nói, Agatha Christie là một trong những nhà văn trinh thám thành công mang yếu tố lãng mạn vào các nhân vật thám tử thời kỳ đầu. Bên cạnh thể loại này, bà cũng sáng tác tiểu thuyết lãng mạn dưới bút danh Mary Westmacott. Tommy và Tuppence trong TV series ''Partners in Crime'' năm 2015, do nhà văn, diễn viên David Walliams (trái) và Jessica Raine thủ vai. Ảnh: Deadline Điểm nổi bật của Kẻ thù giấu mặt là khả năng tận dụng những gì sẵn có của tác giả, từ đó kiến tạo, xây dựng và hư cấu hóa thành văn chương. Chẳng hạn, vụ chìm phà Lusitania là một sự kiện có thật, đóng vai trò quyết định "thế trận" của Thế chiến I và là thảm họa hàng hải nổi tiếng bậc nhất chỉ sau vụ Titanic. Âm mưu chính trị và những cá nhân "đầu xỏ" được giấu danh tính cũng khiến người đọc nhớ đến tiểu thuyết của G.K.Chesterton, Một người tên là Thứ Năm . Tuy không đậm đặc yếu tố tôn giáo, âm mưu biến trật tự trở thành hỗn loạn đã được kế thừa một cách thành công. "'Trùm cuối" ông Brown cũng trùng tên với Cha Brown, nhân vật phá án nổi tiếng trong nhiều truyện ngắn của Chesterton. Tuy nhiên, cuốn sách đôi khi vẫn cho thấy cảm giác sắp đặt. Chẳng hạn, chi tiết Tommy vô tình khi nghe thấy tên Jane Finn cũng như cuộc gặp của Tuppence với những người xin việc, trùng hợp thay là phía phản diện, chưa thật mượt mà, cho thấy có sự "nhúng tay" của người viết. Tờ Saturday Review nhận định tác phẩm là "một chuyến phiêu lưu ly kỳ đầy những pha thoát hiểm trong gang tấc và độc giả chắc chắn sẽ thất vọng nếu cố nhìn thấu cả câu chuyện này". Irish Independent ca ngợi tác giả đã "thành công trong việc tạo ra một câu chuyện không chỉ giải trí mà còn khéo léo, cũng như thông minh đến kinh ngạc". Với cốt truyện khó đoán, bí ẩn, Kẻ thù giấu mặt liên tục được chuyển thể thành phim điện ảnh, series truyền hình và kịch sân khấu. Có thể kể đến phim điện ảnh Adventures Inc (2001), loạt phim ba tập Partners in Crime (2015), vở kịch cùng tên ra mắt vào năm 2016. Agatha Christie (1890-1976) là nhà văn nổi tiếng người Anh, được mệnh danh "Nữ hoàng truyện trinh thám", một trong những tác giả bán chạy nhất mọi thời, chỉ xếp sau Kinh Thánh và tác phẩm của William Shakespeare. Sách của bà đã bán được hơn một tỷ bản tiếng Anh, và một tỷ bản bằng 100 ngôn ngữ khác. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.