Nội dung bài viết
Khi thấy hài cốt người con trai liệt sĩ trở về sau 53 năm xa cách, cụ Nguyễn Thị Tửu liền lao nhanh tới ôm chặt lấy linh cữu được phủ cờ Tổ quốc rồi nức nở: “Cánh ơi, mẹ bế con một tí con ơi”. Cụ Nguyễn Thị Tửu (95 tuổi), mẹ liệt sĩ Phan Văn Cánh, bật khóc ôm lấy hài cốt của con trai.
Vào ngày 17-7-2026, Viện Pháp y quốc gia (Bộ Y tế) đã thông báo kết quả xét nghiệm ADN và chính thức thông báo: "Mẫu hài cốt liệt sĩ ký hiệu NCC5279 có liên quan huyết thống theo dòng mẹ với người có mẫu ghi tên Phan Thị Cúc" (bà Phan Thị Cúc là em gái ruột của liệt sĩ Phan Văn Cánh), Ảnh: NGUYỄN KHÁNH Đúng 15h ngày 26-9, hài cốt liệt sĩ Phan Văn Cánh được đưa từ Nghĩa trang liệt sĩ Duy Hòa (xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng) đã trở về quê nhà ở xã Yên Nghĩa, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cũ (nay là thôn An Nghĩa, xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình) sau 53 năm xa cách.
Trong căn nhà nhỏ, cụ ông Phan Văn Cống (97 tuổi) và cụ bà Nguyễn Thị Tửu (95 tuổi, mẹ của liệt sĩ) mấy ngày nay không ngủ. Ông bà cứ ngóng ra ngoài cửa, lặng lẽ chờ đợi giây phút được đón đứa con đi xa về nhà.
Trước thời khắc người con của quê hương trở về, cả ngôi làng nhỏ nằm bên bờ sông Đáy như chậm lại trong một niềm xúc động khó gọi thành lời. Từ người thân, bà con làng xóm đến các tổ chức, đoàn thể, ai cũng chung tay chuẩn bị chu đáo từng công việc để đón liệt sĩ Phan Văn Cánh trở về với đất mẹ.
Đúng 15h chiều 26-9, chiếc xe ô tô chở hài cốt liệt sĩ Phan Văn Cánh đã trở về quê nhà ở xã Yên Nghĩa, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cũ (nay là thôn An Nghĩa, xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình) sau 53 năm xa cách, Ảnh: NGUYỄN KHÁNH Con đường làng vốn bình yên nay được sửa sang, cờ Tổ quốc tung bay trong gió, những vòng hoa, nén hương đã được chuẩn bị để chào đón anh.
Khi chiếc xe chở hài cốt liệt sĩ Cánh đi chậm chậm rồi dừng lại trước con ngõ nhỏ, cánh cửa ô tô được mở ra. Khoảnh khắc linh cữu phủ cờ Tổ quốc được đưa xuống, cụ ông Phan Văn Cống cứ đứng lặng.
Đôi mắt đỏ hoe, đôi bàn tay run run giơ ra như muốn trao gửi điều gì đó. Cụ Phan Văn Cống (97 tuổi), cha của liệt sĩ Phan Văn Cánh, dõi mắt nhìn chiếc xe chở hài cốt của con trai chầm chậm trở về nhà, Ảnh: NGUYỄN KHÁNH Phía trong nhà, cụ Nguyễn Thị Tửu được một người cháu dìu đứng chờ ngay bậc thềm.
Giây phút nhìn thấy linh cữu con trai, bà Tửu òa khóc. "Con đã về rồi, Cánh ơi.
Đứa con trai bé bỏng của mẹ đã về rồi. Cánh ơi, cho mẹ ôm con một tí...", người mẹ nay đã 95 tuổi vừa khóc vừa lao tới ôm chặt lấy chiếc linh cữu con trai khiến ai chứng kiến cũng không kìm được nước mắt.
Gần 50 năm kể từ ngày nhận tin con hy sinh nơi chiến trường, cuối cùng người mẹ ấy cũng đợi được ngày đón con trở về với quê hương. 53 năm là cả một đời người, là biết bao mùa mưa nắng, biết bao lần mong ngóng trong vô vọng.
Ngày tiễn con đi, hai ông bà còn trẻ; ngày đón con trở về, đôi bàn tay đã run, bước chân đã chậm, nhưng tình thương dành cho con vẫn nguyên vẹn như thuở nào.
Hôm nay, anh không trở về bằng bước chân của người con năm ấy, mà trở về trong vòng tay quê hương, trong khói hương của gia đình, trong sự nghẹn ngào của những người thân đã chờ đợi suốt hơn nửa thế kỷ.
Ông bà Phan Văn Cống và Nguyễn Thị Tửu sinh được tám người con, trong đó liệt sĩ Phan Văn Cánh (sinh năm 1954, là con trai cả). Năm 1972, khi vừa tròn 18 tuổi, anh Cánh rời quê hương lên đường nhập ngũ.
Tháng 10-1973, gia đình nhận tin anh hy sinh nhưng không biết anh nằm lại nơi đâu ở chiến trường. Kể từ ngày nhận tin anh, bố mẹ anh, sau này là các anh chị em đã đi khắp nơi tìm kiếm.
Thế nhưng tất cả đều không có kết quả.
Hai người em gái của liệt sĩ Phan Văn Cánh bật khóc nức nở khi xuống xe, trước đó cả gia đình đã di chuyển vào Nghĩa trang liệt sĩ Duy Hòa (xã Thu Bồn, TP Đà Nẵng) để đưa liệt sĩ Cánh trở về quê nhà, Ảnh: NGUYỄN KHÁNH Một ngày năm 2022, gia đình bất ngờ nhận được mẩu giấy từ UBND xã gửi về, báo tin có một cựu chiến binh ở Quảng Nam cũ (nay thuộc TP Đà Nẵng) có thông tin về liệt sĩ Cánh.
Người báo tin cho gia đình là ông Nguyễn Tiến Đãi, cựu cán bộ Ban Tác chiến Quân khu 5. Theo ông Nguyễn Tiến Đãi, năm 2022, ông cùng đồng đội đi khảo sát tại các nghĩa trang.
Khi tới xã Duy Hòa, ông chú ý đến phần bia ghi tên liệt sĩ Phan Văn Cách (Cánh). Trên bia không có thông tin gì ngoài dòng tên.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.