Nội dung bài viết
Một rối loạn thần kinh có thể khiến người bệnh đột ngột không thể tạo ký ức mới trong nhiều giờ, dễ nhầm với đột quỵ và cần được kiểm tra ngay.
Đột ngột quên mọi chuyện trong vài giờ, coi chừng nhầm với đột quỵ, Ảnh minh họa: AI Các chuyên gia Israel cảnh báo một rối loạn thần kinh ít được biết đến có thể khiến người bệnh đột ngột mất khả năng hình thành ký ức mới trong nhiều giờ, dù vẫn nói chuyện, đi lại và thực hiện các công việc phức tạp gần như bình thường.
Nó được gọi là "chứng mất trí nhớ toàn bộ thoáng qua (TGA)". Tình trạng này gần đây được chú ý sau khi nhà báo Mỹ Katie Couric, 69 tuổi, tiết lộ bà từng trải qua một cơn TGA khi tham dự Diễn đàn Ý tưởng Aspen ở bang Colorado hồi cuối tháng 6.
Theo lời kể của Couric, bà vẫn lên sân khấu, tham gia hai phiên thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) và tương lai báo chí như kế hoạch. Nhưng sau đó bà hoàn toàn không nhớ những gì đã xảy ra.
Chồng bà nhận thấy bà yếu, chóng mặt và có biểu hiện khác thường nên đưa tới bệnh viện. Tại đây, bà không xác định được chính xác thời gian, cho rằng năm hiện tại là 2024 và Tổng thống Mỹ vẫn là Joe Biden.
Bà cũng không nhớ việc cháu gái mới chào đời và liên tục lặp lại các câu hỏi. Các bác sĩ ban đầu nghi ngờ đột quỵ, nhưng kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) loại trừ khả năng này.
Couric sau đó được chẩn đoán mắc TGA. Tiến sĩ Jeremy Molad, Phó giám đốc khoa thần kinh và Phó giám đốc cấp cao đơn vị thần kinh đột quỵ thuộc Trung tâm Y tế Tel Aviv Sourasky (Ichilov), giải thích TGA làm gián đoạn tạm thời khả năng tạo ký ức mới của não.
"Nói cách khác, não không 'ghi lại' những gì đang diễn ra, vì vậy người bệnh sau đó không thể nhớ lại khoảng thời gian xảy ra cơn TGA", ông giải thích. Theo chuyên gia, TGA xảy ra với tỉ lệ khoảng 5 trường hợp trên 100.000 người mỗi năm, tương đương khoảng 500 trường hợp tại Israel.
Tình trạng này thường gặp nhất ở nhóm 50-70 tuổi và không có khác biệt đáng kể giữa nam và nữ. Nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định.
Một giả thuyết cho rằng TGA liên quan đến sự gián đoạn tạm thời hoạt động của vùng hippocampus, khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và xử lý ký ức mới.
Một số trường hợp xảy ra sau vận động thể lực, căng thẳng cảm xúc hoặc hoạt động tình dục, nhưng chưa có yếu tố nào được chứng minh là nguyên nhân trực tiếp. Điều đặc biệt là trong cơn TGA, người bệnh vẫn có thể nói chuyện, đi lại và thực hiện nhiều công việc phức tạp.
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là họ liên tục hỏi lại cùng một câu do không nhớ mình vừa hỏi hoặc đã được trả lời. Tiến sĩ Molad cho biết TGA thường tự hết và không gây tổn thương thần kinh lâu dài.
Phần lớn bệnh nhân hồi phục hoàn toàn và không cần điều trị lâu dài. Tuy nhiên, không thể tự chẩn đoán TGA tại nhà.
Trong một số trường hợp hiếm, đột quỵ hoặc động kinh cũng có thể biểu hiện ban đầu bằng tình trạng mất trí nhớ đột ngột. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo bất kỳ ai đột ngột lú lẫn hoặc mất trí nhớ đều cần được đưa tới cơ sở y tế để kiểm tra ngay.
Nếu được xác định là TGA, người bệnh thường hồi phục hoàn toàn. Riêng khoảng thời gian xảy ra cơn mất trí nhớ có thể trở thành một "khoảng trống" vĩnh viễn trong ký ức.
Một nghiên cứu mới tại Nhật Bản cho thấy việc tự chuẩn bị bữa ăn có thể mang lại lợi ích bất ngờ cho não bộ, thậm chí giúp giảm đáng kể nguy cơ suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.