Nội dung bài viết
Dự luật 40 đưa cử tri California tới một câu hỏi chưa tiểu bang nào trả lời: có nên đánh thuế thẳng vào tài sản của các tỷ phú hay không. Những người ủng hộ gọi biện pháp này là "thuế tỷ phú", và nếu được thông qua, đây sẽ là thuế tài sản đầu tiên trên toàn nước Mỹ nhắm riêng vào nhóm giàu nhất.
Ở các tiểu bang khác, ngày bầu cử giữa kỳ cũng đang biến thuế và thương mại thành chuyện cử tri trực tiếp quyết định. Vì vậy, kết quả ở California được giới doanh nghiệp theo dõi sát hơn hẳn một cuộc bỏ phiếu địa phương thông thường.
Tiền chi cho chiến dịch cho thấy rõ mức độ quyết liệt. Theo CalMatters, một số cư dân giàu nhất California đã bỏ ra hàng trăm triệu đô la để vận động chống Dự luật 40.
Phía ủng hộ lập luận rằng các tỷ phú nên đóng "phần công bằng" của mình, và tiền thu được sẽ góp phần tài trợ cho các dịch vụ xã hội. Như vậy, cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh con số thuế.
Câu hỏi thật sự là tài sản tích lũy ở mức cao nhất có nên được dùng để chi trả cho các chương trình công hay không. Dự luật 40 cũng đụng tới những cái tên quen thuộc với người hâm mộ thể thao.
Báo Mercury News cho biết trong số các tỷ phú bị nhắm tới có chủ sở hữu của một số đội thể thao hàng đầu California. Tờ báo nhận định nếu cử tri chấp thuận thì trong nhóm này sẽ có người thắng, người thua.
Chi tiết đó cho thấy biện pháp không chỉ chạm tới các nhà sáng lập công nghệ mà còn tới những người đứng sau các thương hiệu thể thao gắn với từng thành phố của tiểu bang. Ngoài California, nhiều cuộc bỏ phiếu khác cũng đang được thị trường tính trước.
Chuyên mục DealBook của New York Times mô tả các giám đốc điều hành và nhà đầu tư đang chuẩn bị cho khả năng một "làn sóng xanh" của đảng Dân chủ, cùng các hệ quả chính sách với những lĩnh vực như trung tâm dữ liệu và tiền điện tử.
Tại Michigan, thuế quan của Tổng thống Trump và cuộc chiến thương mại với Canada đang bị đem ra thử thách ở thùng phiếu. Cử tri nơi đây vốn hoài nghi về thương mại tự do, nhưng cũng không mặn mà với cách tiếp cận thất thường của tổng thống.
Cùng lúc đó, chính quyền California đi theo một hướng khác trong ngành giải trí. Ngày 2/11, Thống đốc Gavin Newsom đề xuất nâng mức trần tín dụng thuế cho phim và truyền hình lên 1 tỷ đô la, dựa trên chương trình vốn đã có mức trần lớn nhất nước.
Văn phòng thống đốc nói mục tiêu là kéo thêm dự án về Golden State.
Hai câu chuyện đặt cạnh nhau cho thấy California đang cùng lúc dùng cả hai công cụ: một đề xuất đánh thuế nặng hơn ở đỉnh tháp tài sản do cử tri quyết định, và một khoản ưu đãi thuế lớn hơn do thống đốc đưa ra để giữ chân một ngành then chốt.
Với phần lớn cử tri California, Dự luật 40 không đụng tới hóa đơn thuế của chính họ, vì biện pháp chỉ nhắm vào tỷ phú. Điều họ đang quyết định là tiểu bang có nên mở ra một loại thuế mà chưa nơi nào ở Mỹ áp dụng hay không, trong khi những người bị đánh thuế đã chi hàng trăm triệu đô la để chặn nó.
Kết quả kiểm phiếu sẽ cho biết California chọn đi trước cả nước hay dừng lại ở ranh giới hiện tại.