Nội dung bài viết
Quá trình lão hóa không diễn ra đều đặn mà có thể tăng tốc ở khoảng năm 44 và 60 tuổi, ảnh hưởng chuyển hóa, chức năng thận, tim mạch, cơ bắp. Nhiều người cho rằng cơ thể lão hóa từ từ và đều đặn theo tuổi tác.
Tuy nhiên, các phân tích sinh học mới cho thấy lão hóa không diễn ra từ từ và ổn định mà tăng nhanh theo từng giai đoạn, giống như cơ thể "bước lên từng bậc" thay vì già đi một cách đều đặn mỗi năm.
Các nhà khoa học tại Đại học Stanford, California, Mỹ, phân tích mẫu sinh học của 108 người từ 25 đến 75 tuổi và phát hiện nhiều thay đổi phân tử liên quan lão hóa xuất hiện rõ ở từ sau 40 và 60 tuổi.
Tiến sĩ Michael Snyder, chuyên gia di truyền học tại Đại học Stanford, cho biết sống thọ không đồng nghĩa khoảng thời gian sống khỏe mạnh cũng kéo dài tương ứng. Theo ông, nhiều người sống lâu nhưng quãng thời gian thực sự khỏe mạnh thường ngắn hơn tuổi thọ khoảng 11-15 năm.
Khoảng đầu đến giữa tuổi 40, cơ thể bắt đầu xuất hiện một loạt thay đổi liên quan đến chuyển hóa và cấu trúc mô. Trong đó, một số biến đổi được ghi nhận rõ nhất quanh mốc khoảng 44 tuổi.
Thay đổi về chuyển hóa: Khả năng xử lý chất béo và một số chất như caffeine, rượu có xu hướng giảm. Điều này khiến cơ thể dễ tích lũy mỡ hơn dù thói quen ăn uống không thay đổi nhiều.
Suy giảm mô liên kết và cơ bắp: Collagen bắt đầu giảm dần, khiến da và mô liên kết kém đàn hồi hơn. Đồng thời, khối lượng cơ cũng giảm nhẹ nếu không duy trì tập luyện.
Biến động nội tiết tố: Một số hormone bắt đầu dao động nhiều hơn, ảnh hưởng đến giấc ngủ, mức năng lượng và khả năng phục hồi sau căng thẳng. Tăng mức viêm nền nhẹ: Cơ thể có xu hướng xuất hiện tình trạng viêm mức độ thấp kéo dài, liên quan đến mệt mỏi và tốc độ hồi phục chậm hơn.
Nhóm nghiên cứu cho rằng các thay đổi này không chỉ phản ánh tuổi tác mà còn liên quan lối sống kéo dài nhiều năm trước đó như chế độ ăn uống, giấc ngủ, mức độ vận động và sử dụng rượu bia.
Nếu giai đoạn từ năm là sự thay đổi dần dần thì khoảng tuổi 60 được ghi nhận là thời điểm nhiều hệ cơ quan bước vào giai đoạn biến đổi mạnh hơn. Suy giảm miễn dịch rõ rệt hơn: Khả năng đáp ứng miễn dịch giảm, khiến cơ thể dễ mắc bệnh nhiễm trùng và hồi phục chậm hơn.
Ảnh hưởng đến thận và chuyển hóa: Chức năng lọc của thận và khả năng điều hòa glucose có xu hướng suy giảm rõ ràng hơn. Tăng nguy cơ bệnh mạn tính: Các bệnh như tim mạch, tiểu đường , rối loạn chuyển hóa có xu hướng xuất hiện nhiều hơn trong giai đoạn này.
Các chuyên gia nhận định lão hóa là quá trình không thể tránh khỏi nhưng vẫn có thể làm chậm tác động của nó bằng cách duy trì thói quen sống lành mạnh. Trung niên là giai đoạn quan trọng đối với sức khỏe não bộ.
Việc kiểm soát huyết áp , duy trì vận động thể chất, hoạt động xã hội và trí tuệ ở tuổi 40-60 có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ khi lớn tuổi. Người duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và không hút thuốc ở tuổi trung niên thường có sức khỏe tốt hơn khi về già.
Tình trạng sức khỏe ở tuổi 60, 70 hay 80 chịu ảnh hưởng lớn từ lối sống và thói quen duy trì trong nhiều năm trước đó. Tiến sĩ Snyder khuyến khích mọi người uống đủ nước để hỗ trợ chức năng thận, tập luyện sức mạnh nhằm duy trì khối cơ và kiểm soát cholesterol nếu LDL tăng cao.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.