Nội dung bài viết
Nhiều phụ huynh duy trì vận động, điều chỉnh dinh dưỡng và bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ miễn dịch nhằm giúp trẻ tăng sức đề kháng, thích nghi tốt hơn với môi trường sống thay đổi.
Những ngày giao mùa, chị Minh Anh (32 tuổi, TP HCM) thường đưa con trai 3 tuổi xuống sân chung cư đạp xe, chạy bộ khoảng một giờ mỗi chiều. Chị cho biết trước đây con hay ốm vặt, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc đi học lại sau kỳ nghỉ dài.
Từ khi duy trì vận động đều đặn, ngủ đúng giờ và điều chỉnh chế độ ăn, bé khỏe hơn, ít nghỉ học hơn. "Tôi nhận ra sức đề kháng của trẻ không chỉ đến từ thuốc hay thực phẩm bổ sung, mà là cả một quá trình chăm sóc hàng ngày", chị nói.
Không riêng Minh Anh, nhiều phụ huynh hiện chú trọng xây dựng nền tảng miễn dịch cho con từ sớm thông qua các hoạt động thường nhật như vận động ngoài trời, ngủ đủ giấc, giữ vệ sinh cá nhân và duy trì tinh thần thoải mái.
Chị Thu Hà (Hà Nội), mẹ của bé gái 24 tháng tuổi, cho biết gia đình hạn chế để con tiếp xúc thiết bị điện tử quá lâu, thay vào đó khuyến khích bé tham gia các hoạt động ngoài trời cuối tuần. Theo chị, những thay đổi nhỏ giúp con ăn ngon miệng và ngủ sâu hơn.
Bên cạnh sinh hoạt, dinh dưỡng cũng là yếu tố được nhiều gia đình quan tâm khi xây dựng sức đề kháng cho trẻ. Ngoài các nhóm thực phẩm quen thuộc như rau xanh, trái cây, thịt cá, nhiều phụ huynh tìm hiểu thêm các dưỡng chất hỗ trợ miễn dịch để bổ sung vào khẩu phần ăn hàng ngày.
Theo các bác sĩ nhi khoa, hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện như người trưởng thành nên dễ bị tác động bởi môi trường, thời tiết hoặc các tác nhân gây bệnh. Giai đoạn đầu đời vì vậy được xem là "thời điểm vàng" để xây dựng nền tảng đề kháng.
Nhiều phụ huynh hiện có xu hướng tìm kiếm các giải pháp "tăng đề kháng nhanh" cho trẻ thông qua thuốc hoặc thực phẩm bổ sung.
Tuy nhiên, theo BSCK2 Dư Minh Trí, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP HCM), nền tảng quan trọng của hệ miễn dịch vẫn là dinh dưỡng đầy đủ, giấc ngủ, vận động và sức khỏe hệ tiêu hóa.
Theo bác sĩ Trí, hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện nên cần thời gian để phát triển và thích nghi với môi trường sống.
Mục tiêu của việc chăm sóc miễn dịch không phải giúp trẻ "không bao giờ ốm", mà là hỗ trợ hệ miễn dịch phát triển khỏe mạnh và cân bằng hơn để giảm dần tần suất mắc bệnh theo thời gian.
Bác sĩ cho biết hiện nay nhiều nghiên cứu ghi nhận khoảng 70-80% tế bào miễn dịch của cơ thể có liên quan đến đường ruột. Vì vậy, hệ tiêu hóa khỏe mạnh và hệ vi sinh đường ruột cân bằng được xem là yếu tố quan trọng đối với miễn dịch của trẻ nhỏ.
Về chế độ ăn, bác sĩ khuyến nghị phụ huynh ưu tiên thực phẩm tự nhiên và đa dạng thay vì phụ thuộc vào một loại "siêu thực phẩm" riêng lẻ.
Trong đó, chất đạm từ thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu tham gia hình thành kháng thể và tế bào miễn dịch; rau xanh và trái cây cung cấp vitamin cùng chất chống oxy hóa; còn các thực phẩm giàu kẽm, sắt như thịt đỏ, hải sản, lòng đỏ trứng góp phần hỗ trợ khả năng chống nhiễm trùng.
Ngoài ra, các dưỡng chất liên quan hệ vi sinh đường ruột như probiotic, prebiotic hay HMOs cũng được quan tâm trong hỗ trợ miễn dịch cho trẻ. Theo bác sĩ Trí, một số lợi khuẩn như Bifidobacterium có thể góp phần duy trì hàng rào bảo vệ đường ruột và hỗ trợ miễn dịch niêm mạc.
Với nhóm trẻ hay viêm hô hấp tái diễn hoặc sử dụng kháng sinh nhiều lần, bác sĩ có thể cân nhắc bổ sung probiotic phù hợp trong một số giai đoạn nhất định.
Trong trường hợp trẻ không còn bú mẹ, phụ huynh có thể tham khảo các sản phẩm dinh dưỡng phù hợp lứa tuổi có bổ sung các thành phần hỗ trợ miễn dịch và tiêu hóa như sữa non ColosIgG 24h giàu IgG, synbiotics là sự kết hợp giữa probiotic và prebiotic, lactoferrin cùng các vi chất như kẽm, vitamin D và sắt.
Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh đây chỉ là giải pháp hỗ trợ thêm, không thay thế chế độ ăn cân bằng hàng ngày.
Bên cạnh dinh dưỡng, bác sĩ lưu ý nhiều yếu tố quan trọng thường bị phụ huynh bỏ quên như ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, vận động ngoài trời, tránh khói thuốc lá, giữ vệ sinh tay và tiêm chủng đầy đủ.
Theo nghiên cứu "Lợi ích lâm sàng của lactoferrin đối với trẻ sơ sinh và trẻ em" của TS Paolo Manzoni đăng trên The Journal of Pediatrics, lactoferrin là một loại protein whey. Giữa lactoferrin bò và lactoferrin người có mức tương đồng cấu trúc khoảng 77%.
Nghiên cứu cũng cho thấy lactoferrin có tỷ lệ tồn tại cao sau khi uống. Sau khi đi qua dạ dày, hoạt chất này tiếp tục được hấp thu và hoạt động tại ruột.
TS Paolo Manzoni nhận định lactoferrin là một trong những hoạt chất sinh học tham gia toàn diện vào cơ chế chống nhiễm trùng tự nhiên trong sữa mẹ.
Trong báo cáo "Tạo miễn dịch vàng cho trẻ, vai trò của sữa mẹ và nuôi con bằng sữa mẹ" của TS.BS Nguyễn Thị Thu Hậu cũng cho thấy lactoferrin có ái lực cao với sắt nên không chỉ đóng vai trò vận chuyển sắt mà còn góp phần hạn chế sự phát triển của các vi khuẩn có hại vốn cần sắt để tồn tại.
Hoạt chất này đồng thời được nghiên cứu về vai trò hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh và điều hòa miễn dịch. Hiện nay, nhiều dòng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ được bổ sung kết hợp các dưỡng chất này nhằm hỗ trợ miễn dịch trong giai đoạn đầu đời.
Một số phụ huynh cho biết họ ưu tiên lựa chọn sản phẩm có chứa lactoferrin cùng các vi chất cần thiết để bổ sung bên cạnh bữa ăn hàng ngày.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.