Văn phòng Thống đốc California vừa công bố khoản tài trợ tới 4 triệu đô la cho các nghiên cứu về phương pháp điều trị bằng chất gây ảo giác, với mục tiêu cải thiện sức khỏe của cựu chiến binh. Đây là tín hiệu cho thấy tiểu bang đang tìm thêm hướng đi mới cho chăm sóc sức khỏe tâm thần. Điều này diễn ra đúng lúc một công cụ cũ hơn, dùng luật pháp để đưa người bệnh vào điều trị, đang bị chính báo chí California đặt câu hỏi về hiệu quả.
Thông báo của tiểu bang dùng chữ nghiên cứu chứ không phải chương trình điều trị. Số tiền tối đa 4 triệu đô la được dùng để khám phá tiềm năng của các liệu pháp ảo giác đối với cựu chiến binh. Nói gọn lại, California đang trả tiền để tìm câu trả lời, chưa phải để cung cấp một dịch vụ mới. Với cựu chiến binh và gia đình, cần hiểu đúng điều này: thông báo không có nghĩa là các liệu pháp ấy đã sẵn sàng hay đã được công nhận rộng rãi.
Ở chiều ngược lại, CalMatters, phòng tin tức phi lợi nhuận chuyên về California, vừa quay lại xem xét một đạo luật về giám hộ (conservatorship). Khi được thông qua, luật này được cho là sẽ buộc nhiều người dân California phải điều trị sức khỏe tâm thần hơn. Câu hỏi mà CalMatters đặt ra rất thẳng: chuyện gì đã thực sự xảy ra? Việc phải hỏi lại cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng lúc ra luật và những gì diễn ra trên thực tế vẫn là chuyện cần được làm rõ.
Đặt hai câu chuyện cạnh nhau sẽ thấy hai cách tiếp cận rất khác. Luật giám hộ dựa vào quyền can thiệp của pháp luật để đưa người bệnh vào hệ thống điều trị. Khoản tài trợ cho nghiên cứu ảo giác thì đi theo hướng thử nghiệm khoa học, nhắm vào một nhóm cụ thể là cựu chiến binh. Một bên đang bị đánh giá dựa trên kết quả. Bên kia mới chỉ ở bước khởi đầu, và với quy mô 4 triệu đô la thì đây là một khoản đặt cược thận trọng, không phải một cuộc đại tu.
Nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất là cựu chiến binh đang sống với các vấn đề sức khỏe tâm thần, cùng gia đình họ. Tin về chất gây ảo giác dễ bị hiểu lầm thành lời mời tự thử. Đó không phải là nội dung của thông báo. Ai quan tâm nên trao đổi với bác sĩ điều trị và theo dõi thông tin chính thức từ tiểu bang về việc nghiên cứu sẽ được triển khai ra sao. Nhóm thứ hai là các gia đình có người thân mắc bệnh tâm thần nặng, vốn từng trông vào luật giám hộ như một lối thoát khi người thân không chịu điều trị.
Bài học chung từ hai câu chuyện là chính sách sức khỏe tâm thần ở California đang được đo bằng kết quả, chứ không chỉ bằng lời hứa lúc công bố. Luật giám hộ đang trải qua phép thử đó. Khoản tài trợ cho nghiên cứu ảo giác rồi cũng sẽ phải trả lời cùng một câu hỏi khi các nghiên cứu có kết quả: cựu chiến binh có thật sự khỏe hơn hay không.
Nguồn tổng hợp: calmatters.org, gov.ca.gov, bbc.co.uk, kron4.com, mercurynews.com, latimes.com.