Tài xế 91 tuổi tông chết người ở bãi xe Trader Joe's: khi nào con cái phải nói chuyện cất chìa khóa xe của cha mẹ?

Một phụ nữ 91 tuổi đã lái xe vào một nhóm người đi bộ trong bãi đậu xe của Trader Joe's gần khu The Grove ở Los Angeles chiều thứ Năm 3/9, làm một người thiệt mạng và bốn người bị thương, theo cảnh sát. Tai nạn không xảy ra trên xa lộ lúc nửa đêm hay trong thời tiết xấu, mà giữa ban ngày, ở bãi xe của một siêu thị quen thuộc, nơi ai cũng cho là an toàn. Chính chi tiết đó khiến vụ việc chạm vào một câu hỏi mà nhiều gia đình vẫn né tránh: đến lúc nào thì sức khỏe của người lái lớn tuổi không còn là chuyện riêng của họ nữa. Theo Los Angeles Times, các nạn nhân là người đi bộ đang ở trong bãi đậu xe khi chiếc xe lao tới. Thông tin ban đầu từ cảnh sát chưa nêu nguyên nhân khiến tài xế mất kiểm soát, cũng chưa cho biết bà có bị truy cứu trách nhiệm hay không. Điều đã rõ là hậu quả: một mạng người mất đi ở nơi người ta chỉ định ghé mua thực phẩm, và bốn người khác phải vào bệnh viện vì một chuyến đi chợ bình thường. Tuổi 91 tự nó không phải là lỗi, và luật California không đặt ra tuổi tối đa để cầm lái. Nhưng phản xạ, thị lực và khả năng phán đoán đều thay đổi theo thời gian, và bãi đậu xe siêu thị, nơi người đi bộ, xe đẩy hàng và xe hơi chen nhau trong không gian hẹp, là chỗ những thay đổi đó dễ trở thành thảm kịch nhất. Hai nhóm người cần nghĩ về vụ này nhiều nhất: những người lớn tuổi vẫn tự lái xe đi chợ mỗi tuần, và con cái của họ, những người thường chỉ dám nhắc khéo rồi thôi vì sợ cha mẹ tự ái, mất tự do. Với nhiều gia đình gốc Việt có cha mẹ già vẫn tự lái xe ở Nam California, cuộc nói chuyện khó khăn đó đáng diễn ra ở bàn ăn trước khi nó phải diễn ra ở bệnh viện. Cùng ngày thứ Năm ở Bắc California, một sĩ quan cảnh sát Richmond bị bắn và bị thương khi đến hiện trường theo một cuộc gọi báo có người đang gặp khủng hoảng sức khỏe tâm thần; theo Mercury News, cuộc đối đầu với người nổ súng vẫn tiếp diễn vào tối hôm đó. Đây là một vụ việc khác hẳn về tính chất, nhưng nó cho thấy cùng một điều: khi một vấn đề sức khỏe, dù là tuổi già sau tay lái hay một cơn khủng hoảng tâm thần trong nhà, bung ra ngoài đường phố, nó lập tức trở thành chuyện an toàn của cả những người xung quanh, kể cả người được cử đến để giúp. Cả hai vụ đều đang trong giai đoạn điều tra ban đầu, nên còn quá sớm để nói về trách nhiệm pháp lý hay thay đổi chính sách nào. Điều có thể nói ngay là những rủi ro kiểu này hiếm khi báo trước bằng còi hụ. Chúng tích tụ âm thầm, trong một đôi mắt mờ dần, một chân đạp nhầm, một người thân ngày càng bất ổn mà cả nhà chưa biết cầu cứu ai. Vụ tông xe ở Trader Joe's là lời nhắc rằng chờ đến khi có chuyện mới bàn thì đã muộn: bàn về chuyện lái xe của cha mẹ già, cũng như bàn về cách xử lý một cơn khủng hoảng tâm thần, đều là những cuộc nói chuyện nên xảy ra trong nhà trước khi xảy ra trên mặt báo.