Nội dung bài viết
Tổng thống Donald Trump nói Audi sẽ xây một nhà máy tại Georgia. Nếu thành hiện thực, đây là ví dụ rõ về việc thuế quan buộc một hãng xe châu Âu tính lại chuyện sản xuất ở đâu để bán vào Mỹ.
Cùng lúc đó, ở Cảng Milwaukee, chính các mức thuế ấy đang làm dòng hàng hóa lên xuống thất thường. Ghép hai câu chuyện lại sẽ thấy cùng một điều: thuế quan không chỉ là một con số trên tờ khai nhập khẩu.
Nó đang dời chỗ cả nhà máy lẫn hàng hóa, và có nơi được lợi trong khi nơi khác phải chịu xáo trộn. Audi bị ép mạnh như vậy là vì cách hãng này đang đưa xe vào Mỹ.
Theo New York Times, Audi hiện nhập khẩu toàn bộ xe bán tại Mỹ từ châu Âu hoặc Mexico, nên thuộc nhóm hãng bị thuế quan Mỹ ảnh hưởng nặng nề. Khi không có dây chuyền nào trên đất Mỹ, chiếc xe nào qua biên giới cũng phải chịu thuế.
Xây nhà máy ở Georgia vì vậy là lối thoát trực tiếp nhất. Cần lưu ý rằng tin này đến từ lời ông Trump.
Dữ liệu nguồn chưa nêu số vốn, thời điểm khởi công hay số việc làm, nên lúc này nên xem đây là tín hiệu về hướng đi, chưa phải một dự án đã có kế hoạch cụ thể. Ở đầu kia của câu chuyện là Cảng Milwaukee.
Phóng viên Sacha Pfeiffer của NPR đã đến cảng này để xem thuế quan của ông Trump tác động ra sao tới dòng hàng hóa và nền kinh tế trong vùng. Tựa bài dùng chữ “whiplash”, tức cảm giác bị giật tới giật lui.
Chữ này cho thấy vấn đề không chỉ là hàng ít đi. Cái khó là dòng hàng đổi chiều liên tục theo từng quyết định chính sách.
Cảng biển là nơi những thay đổi về thuế lộ ra sớm nhất, vì mỗi chuyến hàng về hay không về đều phản ánh tính toán của người mua bán ở hai đầu. Đặt hai câu chuyện cạnh nhau, tác động của thuế quan hiện ra theo hai nhịp khác nhau.
Trường hợp Audi cho thấy sức kéo mà chính quyền muốn tạo ra: đánh thuế hàng nhập để các hãng chuyển sản xuất vào Mỹ. Nhưng một nhà máy mới vẫn chỉ là lời hứa cho tương lai.
Còn ở Milwaukee, xáo trộn đang diễn ra ngay bây giờ, ở bến bãi và trong nền kinh tế quanh cảng. Một bên là lợi ích được công bố bằng một phát biểu, bên kia là chi phí đang được trả từng ngày.
Người đọc làm trong ngành vận tải, kho bãi hoặc kinh doanh dựa vào hàng nhập nên đọc kỹ câu chuyện Milwaukee hơn là tin Audi. Bài học ở đó không nằm ở mức thuế cao hay thấp mà ở việc chính sách thay đổi liên tục, khiến dòng hàng khó đoán.
Với người chỉ quan tâm tới thị trường xe, tin về Audi chủ yếu cho thấy các hãng nhập toàn bộ xe vào Mỹ đang chịu sức ép phải đổi cách làm. Nguồn tin chưa nói gì về giá bán hay mẫu xe nào sẽ được sản xuất ở Georgia.
Hiện vẫn còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ. Audi chưa đưa ra chi tiết nào trong dữ liệu nguồn để xác nhận phát biểu của ông Trump.
Mức độ thiệt hại cụ thể ở Milwaukee cũng chưa được lượng hóa trong phần tóm tắt. Dù vậy, hướng đi đã khá rõ: thuế quan đang khiến các doanh nghiệp tính lại chỗ đặt nhà máy và đường đi của hàng hóa.
Cùng lúc đó, những nơi sống nhờ thương mại như cảng Milwaukee đang phải gánh phần xáo trộn trước.