Một ngày, một gia chủ ở Irvine nhận được thư từ công ty bảo hiểm. Nội dung ngắn gọn: hợp đồng homeowners insurance sẽ không được gia hạn vào cuối năm. Không có lý do chi tiết. Chỉ là thông báo chấm dứt.
Ngôi nhà ở khu Woodbridge hay Northpark, mua sau bao nhiêu năm tích góp, bỗng trở thành tài sản chưa được bảo vệ. Gia đình bắt đầu gọi đây gọi đó, hỏi han khắp nơi, và phát hiện ra rằng thị trường bảo hiểm nhà ở California đang thay đổi rất nhanh.
Đây không phải chuyện cá biệt. Kể từ năm 2023, Allstate đã ngừng nhận đơn bảo hiểm nhà mới tại California. State Farm cũng có bước đi tương tự. Nhiều gia đình Việt tại Orange County và khu vực Irvine chưa kịp chuẩn bị cho tình huống này.
Lý do chính mà các công ty đưa ra là chi phí bồi thường sau thiên tai, đặc biệt là cháy rừng, tăng quá cao so với phí thu được. California có quy định hạn chế việc tăng phí bảo hiểm, nên các công ty cho rằng họ không thể định giá đủ để bù đắp rủi ro ngày càng lớn.
Kết quả là nhiều hãng chọn cách thu hẹp phạm vi hoặc rút khỏi thị trường California hoàn toàn. Với người tiêu dùng, điều này có nghĩa là ít lựa chọn hơn, phí cao hơn, và quy trình xét duyệt khắt khe hơn.
Irvine được xem là thành phố an toàn và có quy hoạch tốt. Tuy nhiên, một số khu vực giáp ranh với vùng tự nhiên như Laguna Coast Wilderness Park hay các khu đồi phía nam có thể nằm trong vùng rủi ro cháy rừng cao hơn so với khu dân cư trung tâm.
Các khu như Turtle Rock, Shady Canyon, hay vùng gần Irvine Regional Park nên được kiểm tra kỹ hơn. Trong khi đó, các khu nội đô như Northwood, Westpark hay Woodbridge thường có mức rủi ro thấp hơn vì xa vùng thực vật dễ cháy.
Để biết chính xác nhà mình nằm trong vùng rủi ro nào, bạn có thể tra cứu trên trang của CAL FIRE (Cục Lâm nghiệp và Phòng cháy chữa cháy California). Mức rủi ro ảnh hưởng trực tiếp đến việc công ty nào chịu bảo hiểm và phí bao nhiêu.
Sau khi Allstate và một số công ty lớn ngừng nhận đơn mới, vẫn còn nhiều lựa chọn cho gia đình ở Irvine. Vấn đề là phải chủ động tìm, không phải ngồi chờ.
Mercury Insurance: Vẫn đang hoạt động tại California và nhận đơn mới ở nhiều khu vực. Phí có thể cao hơn so với vài năm trước, nhưng đây vẫn là lựa chọn tư nhân đáng xem xét đầu tiên.
Các công ty bảo hiểm nhỏ và thị trường thặng dư (surplus lines): Có nhiều công ty vẫn cung cấp bảo hiểm nhà tại California, nhưng thường cần qua môi giới có kinh nghiệm trong thị trường này. Phí thường cao hơn thị trường thông thường.
California FAIR Plan: Đây là lựa chọn cuối cùng khi không tìm được bảo hiểm ở thị trường thông thường. Phần tiếp theo sẽ giải thích rõ hơn về chương trình này.
Cục Bảo hiểm California (CDI) cũng cung cấp danh sách các công ty bảo hiểm nhà ở tại trang hướng dẫn bảo hiểm nhà ở của CDI. Đây là điểm xuất phát tốt để tìm hiểu thêm.
California FAIR Plan là chương trình bảo hiểm do tiểu bang California lập ra với mục đích rõ ràng: cung cấp bảo hiểm cháy cơ bản cho những tài sản mà các công ty tư nhân từ chối bảo hiểm.
Có một số điểm quan trọng cần hiểu đúng về FAIR Plan:
FAIR Plan chỉ là bảo hiểm cháy cơ bản. Hợp đồng FAIR Plan không bao gồm trộm cắp, thiệt hại do nước, trách nhiệm cá nhân (liability), hay các rủi ro khác mà homeowners insurance thông thường bao gồm. Đây là điểm nhiều người hiểu nhầm.
Cần mua thêm hợp đồng bổ sung. Để có bảo vệ gần tương đương homeowners insurance thông thường, bạn cần mua thêm một hợp đồng gọi là "Difference in Conditions" (DIC) để bù đắp những phần FAIR Plan không bao gồm. Theo thông tin từ trang web của FAIR Plan, môi giới của bạn có thể giúp tìm hợp đồng DIC phù hợp.
Phải nộp đơn qua môi giới. Bạn không thể liên hệ trực tiếp với FAIR Plan. Phải qua một đại lý hoặc môi giới bảo hiểm có giấy phép đã đăng ký với FAIR Plan. Điều tốt là không có thêm phí cho việc dùng môi giới.
FAIR Plan là giải pháp tạm thời. Mục tiêu nên là tìm lại được bảo hiểm tư nhân khi điều kiện thị trường cải thiện. FAIR Plan không nên coi là giải pháp lâu dài.
Phí bảo hiểm nhà ở California đang tăng đáng kể trong những năm gần đây do thị trường thay đổi. Mức phí cụ thể phụ thuộc vào giá trị căn nhà, vị trí, vùng rủi ro, lịch sử bảo hiểm, và tình trạng của ngôi nhà.
Vì mức phí thay đổi liên tục và khác nhau nhiều giữa các công ty, cách tốt nhất là lấy báo giá từ nhiều nguồn và so sánh trực tiếp. Vui lòng kiểm tra với môi giới hoặc công ty bảo hiểm để biết mức phí hiện hành cho địa chỉ cụ thể của bạn.
Về thời gian, quá trình tìm và chuyển sang hợp đồng mới thường mất từ 2 đến 4 tuần. Nếu cần qua FAIR Plan, có thể lâu hơn vì cần bước "diligent search" trước. Nên bắt đầu sớm, đừng để sát ngày hết hạn.
Chờ đến khi hợp đồng hết hạn mới tìm kiếm: Khi bị từ chối gia hạn, bạn thường chỉ có 30 đến 60 ngày. Nếu bắt đầu muộn, nguy cơ có khoảng thời gian không được bảo hiểm rất cao.
Không đọc kỹ hợp đồng: Nhiều người không biết hợp đồng của mình có bao gồm rủi ro cháy rừng hay không, mức khấu trừ (deductible) là bao nhiêu, hay giới hạn bồi thường tối đa có đủ để xây lại nhà không.
Mua theo giá rẻ nhất mà không xem điều khoản: Hợp đồng rẻ thường có mức khấu trừ cao hoặc không bao gồm chi phí xây dựng lại đầy đủ. Ở Irvine, chi phí xây dựng khá cao, nên cần đảm bảo mức bảo hiểm đủ để xây lại hoàn toàn nếu cần.
Không cập nhật giá trị nhà: Giá nhà ở Irvine đã tăng nhiều trong những năm gần đây. Nếu hợp đồng cũ ghi giá trị thấp hơn thực tế, bạn có thể không được bồi thường đủ khi xảy ra sự cố.
Không biết về quyền khiếu nại: Nếu bị từ chối bồi thường hoặc cho rằng bị xử lý không đúng, bạn có quyền khiếu nại lên Cục Bảo hiểm California. Xem thêm thông tin và các thông báo mới nhất tại trang tin tức chính thức của CDI.
Nên liên hệ môi giới bảo hiểm hoặc tư vấn viên trong các trường hợp sau:
Cục Bảo hiểm California có thể hỗ trợ miễn phí nếu có tranh chấp với công ty bảo hiểm. Đây là quyền của người tiêu dùng mà không phải ai cũng biết.
Với nhiều gia đình Việt tại Irvine, ngôi nhà là tài sản lớn nhất của cả cuộc đời. Thị trường bảo hiểm đang khó khăn hơn, nhưng không phải không có lối ra. Cộng đồng mình cần chủ động tìm hiểu sớm, đừng để đến lúc có chuyện rồi mới lo. Liên hệ với môi giới bảo hiểm gốc Việt trong vùng hoặc các tổ chức cộng đồng tại Little Saigon nếu cần hỗ trợ ngôn ngữ.
Bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Luật và mức phí bảo hiểm có thể thay đổi theo thời gian và theo từng địa chỉ cụ thể. Vui lòng xác minh thông tin với cơ quan chính thức hoặc chuyên gia bảo hiểm có giấy phép trước khi đưa ra quyết định.
Báo giá miễn phí · Đại lý tiếng Việt trả lời 24 giờ · Irvine
qualityspace Insurance Agency phục vụ cộng đồng người Việt California. Văn phòng tại Westminster. Đại lý nói tiếng Việt trả lời trong 24 giờ.
Bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Luật và mức phí có thể thay đổi. Vui lòng xác minh với cơ quan chính thức hoặc chuyên gia trước khi quyết định.