Bạn thử tưởng tượng cảnh này: đến hạn gia hạn bảo hiểm nhà, bạn nhận được thư từ công ty báo rằng họ sẽ không tiếp tục hợp đồng. Gọi điện hỏi lý do, câu trả lời ngắn gọn: công ty đang rút khỏi thị trường California. Không phải lỗi của bạn. Ngôi nhà vẫn bình thường. Nhưng từ ngày mai, bạn không còn bảo hiểm nữa.
Đây không phải chuyện hiếm. Trong vài năm gần đây, một số hãng bảo hiểm lớn đã ngừng nhận khách hàng mới hoặc không gia hạn hợp đồng cũ tại California, bao gồm Allstate và State Farm. Với gia đình người Việt ở Stockton và vùng Central Valley, nơi sở hữu nhà là ưu tiên hàng đầu, đây là thay đổi cần hiểu rõ để không bị động.
Từ năm 2023, thị trường bảo hiểm nhà tại California bắt đầu xáo trộn mạnh. Allstate thông báo ngừng nhận hợp đồng mới cho nhà ở tại tiểu bang. State Farm theo sau với động thái tương tự. Lý do các hãng đưa ra: chi phí tái bảo hiểm tăng cao, cộng với rủi ro cháy rừng ngày càng lớn. Sau nhiều mùa cháy thiệt hại hàng tỉ đô la, nhiều công ty không còn thấy việc kinh doanh tại California có lãi.
Bộ Bảo hiểm California (California Department of Insurance, CDI) đang theo dõi tình hình và có thông báo cập nhật thường xuyên. Nếu bạn muốn biết tin tức mới nhất về các hãng bảo hiểm, hãy kiểm tra tại trang thông cáo báo chí chính thức của CDI.
Stockton nằm ở trung tâm Central Valley, không phải vùng rừng núi như khu vực foothill hay Sierra Nevada. Tuy nhiên, rủi ro cháy rừng không tính theo thành phố mà tính theo địa chỉ cụ thể. Hai căn nhà cách nhau vài dãy phố có thể được xếp loại rủi ro khác nhau hoàn toàn.
Một số khu vực ngoại ô phía đông Stockton, gần chân đồi, có thể nằm trong vùng phân loại rủi ro cao hơn theo bản đồ của tiểu bang. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mua bảo hiểm và mức phí phải trả. Vì vậy, việc đầu tiên cần làm là kiểm tra địa chỉ nhà của bạn trong hệ thống phân loại của tiểu bang.
Cộng đồng Việt, Khmer và Lào ở Stockton tập trung ở nhiều khu vực khác nhau trong thành phố. Tùy địa chỉ cụ thể, tình hình tìm bảo hiểm có thể dễ hoặc khó hơn. Không nên nghe theo kinh nghiệm của hàng xóm rồi kết luận cho nhà mình.
Tin tốt là thị trường bảo hiểm California không chỉ có Allstate hay State Farm. Một số hãng vẫn đang nhận khách ở nhiều vùng, tùy theo địa chỉ và hồ sơ rủi ro của từng căn nhà. Mercury Insurance, Farmers Insurance và một số hãng nhỏ hơn vẫn hoạt động tại nhiều khu vực Central Valley.
Tuy nhiên, phí bảo hiểm nhìn chung đang tăng trên toàn tiểu bang. Và không phải hãng nào cũng nhận tất cả địa chỉ. Cách tốt nhất là làm việc với một broker độc lập, người có thể liên hệ với nhiều hãng khác nhau thay vì chỉ đại diện cho một hãng duy nhất. Broker độc lập không tính thêm phí cho dịch vụ này vì họ được hưởng hoa hồng từ hãng bảo hiểm.
Nếu không tìm được bảo hiểm từ các hãng thông thường, vẫn còn một lựa chọn: California FAIR Plan.
FAIR Plan là chương trình bảo hiểm do tiểu bang California lập ra, dành cho những trường hợp không thể mua bảo hiểm từ thị trường thương mại. Đây được gọi là "bảo hiểm lựa chọn cuối cùng" (insurer of last resort). Chương trình này tồn tại để đảm bảo rằng mọi chủ nhà ở California đều có thể tiếp cận ít nhất bảo hiểm cháy cơ bản, dù ở đâu.
Có một điểm rất quan trọng cần hiểu rõ: FAIR Plan chỉ bao gồm bảo hiểm cháy và một số rủi ro cơ bản. Nó KHÔNG bao gồm trộm cắp, trách nhiệm dân sự, hay thiệt hại do nước hay các rủi ro khác của bảo hiểm nhà thông thường. Vì vậy, nếu dùng FAIR Plan, nhiều chủ nhà cần mua thêm một hợp đồng bổ sung gọi là "Difference in Conditions" (DIC) để có đủ mức bảo vệ tương đương bảo hiểm nhà thông thường.
Để đăng ký FAIR Plan, bạn cần làm việc qua một broker được đăng ký với chương trình này. FAIR Plan không bán trực tiếp cho người dùng. Phí có thể cao hơn bảo hiểm thông thường, đặc biệt khi cộng thêm hợp đồng DIC. Nhưng nếu không còn lựa chọn nào khác, đây vẫn tốt hơn là không có bảo hiểm gì cho căn nhà của mình.
Nhiều gia chủ chờ đến khi hợp đồng hết hạn mới bắt đầu tìm kiếm hãng mới. Lúc đó thường không còn đủ thời gian để so sánh và chọn cẩn thận. Nên bắt đầu tìm hiểu ít nhất 60 ngày trước ngày hết hạn.
Một số người mua FAIR Plan mà không biết nó không bao gồm nhiều rủi ro quan trọng. Họ nghĩ đã có đủ bảo vệ, nhưng thực ra nếu xảy ra trộm cắp hay tai nạn trách nhiệm dân sự thì không được đền bù.
Cũng có người ngại tốn thêm vài trăm đô la tiền phí mỗi năm rồi bỏ bảo hiểm hoặc giảm mức bảo hiểm xuống quá thấp. Ngôi nhà thường là tài sản lớn nhất của một gia đình. Một vụ cháy hay thiên tai không được bảo hiểm đầy đủ có thể xóa sổ toàn bộ số tiền tích lũy nhiều năm.
Nếu hãng bảo hiểm từ chối gia hạn mà bạn không hiểu lý do, bạn có quyền yêu cầu giải thích bằng văn bản. Nếu nghi ngờ hãng từ chối không đúng lý do hợp lệ, có thể nộp khiếu nại lên Bộ Bảo hiểm California.
Thông tin về quyền lợi của chủ nhà và hướng dẫn về bảo hiểm nhà có thể tìm thấy tại trang hướng dẫn dành cho người tiêu dùng của CDI, bao gồm tài liệu về quy trình khiếu nại và quyền lợi khi có tranh chấp với hãng bảo hiểm.
Nếu bạn đang trong quá trình mua nhà và ngân hàng yêu cầu phải có bảo hiểm trước khi ký hợp đồng, hãy bắt đầu tìm bảo hiểm từ sớm, không chờ đến tuần cuối. Thị trường hiện tại cần nhiều thời gian hơn để xử lý hồ sơ.
Cộng đồng người Việt ở Stockton và Central Valley có tỉ lệ sở hữu nhà khá cao so với nhiều cộng đồng nhập cư khác. Ngôi nhà không chỉ là chỗ ở mà còn là tài sản tích lũy qua nhiều năm, nhiều thế hệ. Khi thị trường bảo hiểm xáo trộn như hiện nay, những gia đình không có thông tin đầy đủ sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Đây là lúc cộng đồng cần chia sẻ thông tin với nhau để không ai bị bỏ lại phía sau.
Bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Luật và mức phí có thể thay đổi. Vui lòng xác minh với cơ quan chính thức hoặc chuyên gia trước khi quyết định.
Báo giá miễn phí · Đại lý tiếng Việt trả lời 24 giờ · Stockton
qualityspace Insurance Agency phục vụ cộng đồng người Việt California. Văn phòng tại Westminster. Đại lý nói tiếng Việt trả lời trong 24 giờ.
Bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Luật và mức phí có thể thay đổi. Vui lòng xác minh với cơ quan chính thức hoặc chuyên gia trước khi quyết định.