Quy Trình Tài Chính Từng Bước

Xem credit score miễn phí tại annualcreditreport.com. Cần FICO 620+ (conventional) hoặc 580+ (FHA). Tính DTI ratio — tổng nợ hàng tháng nên dưới 43% thu nhập.

Conventional loan cần 3-20% giá nhà. FHA chỉ cần 3.5%. Closing costs thêm 2-5% giá nhà. Ở CA với nhà $700K, cần ít nhất $24,500 (FHA) đến $140,000 (20% conventional).

Nộp đơn pre-approval với ít nhất 2-3 lenders để so sánh lãi suất. Cần W-2 (2 năm), pay stubs (30 ngày), bank statements (2 tháng), tax returns (2 năm), và danh sách nợ.

Làm việc với realtor am hiểu khu vực. Xem xét school district, commute, HOA fees, property tax rate. Khi tìm được nhà, realtor giúp viết offer letter với earnest money deposit (thường 1-3% giá nhà).

Sau khi offer được chấp nhận, bắt đầu escrow. Home inspection ($400-600) kiểm tra tình trạng nhà. Appraisal ($500-700) do lender yêu cầu để xác nhận giá trị nhà. Title search kiểm tra quyền sở hữu.

Ký closing documents tại escrow office hoặc title company. Trả closing costs và down payment còn lại. Nhận chìa khóa sau khi deed được ghi danh tại county recorder office (thường 1-2 ngày sau ký).

Chờ nhận W-2 (từ employer), 1099 (income khác), 1098 (mortgage interest), 1095-A (health insurance). Tất cả phải gửi trước ngày 31 tháng 1. Kiểm tra IRS Transcript nếu thiếu form.

Tự khai miễn phí: IRS Free File (AGI dưới $84,000), FreeTaxUSA, hoặc IRS Direct File. Phần mềm trả phí: TurboTax, H&R Block. CPA: nếu có business income, rental property, hoặc tài khoản nước ngoài.

Khai Form 1040 (federal) và CA Form 540 (state). Chọn Standard Deduction hoặc Itemize. Khai tất cả thu nhập (lương, business, rental, investment). Đừng quên Earned Income Credit nếu đủ điều kiện.

E-file để nhận refund nhanh hơn (21 ngày vs 6 tuần paper). Chọn direct deposit vào bank account. Kiểm tra status refund tại irs.gov/refunds (Where is My Refund).

Giữ bản sao tax return và tất cả supporting documents ít nhất 3 năm (7 năm nếu có business). Bắt đầu lập kế hoạch thuế cho năm sau: điều chỉnh W-4 withholding, estimated tax payments.

Sole Proprietorship (đơn giản nhất), LLC ($800/năm CA franchise tax), S-Corp (tiết kiệm self-employment tax khi lãi >$50K). Hầu hết tiệm nail, nhà hàng Việt nên bắt đầu với LLC.

Đăng ký tên business (Fictitious Business Name/DBA) tại county clerk ($26-100). File Articles of Organization (LLC) tại CA Secretary of State ($70 online). Xin EIN miễn phí tại irs.gov.

Business license từ city ($50-500). Seller permit từ CA CDTFA (miễn phí, cần nếu bán hàng). Health permit nếu liên quan đến food ($400-1,000). Cosmetology license nếu làm nail, tóc.

Mở business checking tại bank riêng (Chase, Bank of America, credit union). KHÔNG dùng tài khoản cá nhân cho business. Setup QuickBooks hoặc Wave (miễn phí) cho bookkeeping.

Đăng ký EDD (CA Employment Development Department) nếu có nhân viên. Setup payroll qua Gusto, ADP, hoặc Paychex. Mua workers compensation insurance (bắt buộc tại CA), general liability insurance.

Đóng estimated tax hàng quý (federal + CA). Nộp sales tax hàng quý hoặc hàng tháng (tùy revenue). File payroll taxes (Form 941 hàng quý). Gia hạn business license hàng năm. Đóng CA $800 franchise tax.

Tính tổng tài sản hưu trí: 401(k), IRA, savings, home equity. Kiểm tra Social Security estimate tại ssa.gov/myaccount. Mục tiêu: thay thế 70-80% thu nhập trước hưu trí.

Đóng ít nhất đủ để nhận full employer match — đây là 100% return on investment ngay lập tức. Ví dụ: employer match 50% trên 6% lương → đóng ít nhất 6% lương.

Mở tài khoản tại Fidelity, Vanguard, hoặc Schwab (miễn phí, không minimum). Đóng $7,000/năm ($8,000 nếu 50+). Chọn Roth IRA nếu MAGI dưới $150,000 (single) hoặc $236,000 (married).

Phân bổ tài sản theo tuổi: 120 - tuổi = % cổ phiếu (VD: 35 tuổi → 85% stocks, 15% bonds). Dùng index fund phí thấp. Tránh stock picking và timing the market.

Thứ tự rút tiền hiệu quả thuế: (1) Taxable accounts, (2) Traditional 401(k)/IRA, (3) Roth IRA. RMD bắt buộc từ 73 tuổi cho Traditional accounts. Social Security bắt đầu nhận từ 62 (giảm 30%) hoặc 67 (full) hoặc 70 (tăng 24%).