Chị Hoa ở Garden Grove mở thư ra thấy một tờ giấy quen thuộc nhưng đáng sợ: công ty bảo hiểm thông báo sẽ không gia hạn hợp đồng vào cuối năm. Chị không làm gì sai. Không có hỏa hoạn, không có khiếu nại nào hết. Công ty chỉ đơn giản là không muốn tiếp tục bán bảo hiểm ở California nữa.
Chuyện của chị Hoa không phải trường hợp cá biệt. Hàng chục nghìn hộ gia đình ở California, trong đó có rất nhiều gia đình Việt ở Orange County, Los Angeles, và Vùng Vịnh San Francisco, đang đối mặt với đúng tình huống đó.
Allstate thông báo ngừng nhận đơn bảo hiểm nhà mới tại California từ cuối năm 2022. State Farm có động thái tương tự vào năm 2023. Nhiều công ty khác cũng âm thầm thu hẹp phạm vi hoạt động hoặc tăng phí đến mức không còn thực tế.
Lý do chính là rủi ro cháy rừng ngày càng lớn. Chi phí bồi thường sau các vụ cháy như Paradise, Woolsey, hay Caldor lên tới hàng tỷ đô la. Các công ty bảo hiểm tính rằng tiếp tục kinh doanh ở California sẽ thua lỗ.
Kết quả là nhiều chủ nhà, đặc biệt ở các vùng gần rừng hoặc đồi núi, nhận được thư không gia hạn. Một số người tìm được công ty khác nhưng với phí cao hơn nhiều. Số khác hoàn toàn không tìm được ai chịu bán bảo hiểm.
Đây là cuộc khủng hoảng bảo hiểm lớn nhất California trong nhiều thập kỷ. Và bà con trong cộng đồng Việt cần biết cách ứng phó.
Không phải ai cũng chịu tác động như nhau. Những nhóm khó khăn nhất gồm:
Cộng đồng Việt ở California có tỷ lệ sở hữu nhà khá cao. Nhiều gia đình đã tích cóp nhiều năm để mua nhà. Với những gia đình đó, ngôi nhà không chỉ là nơi ở mà còn là khoản đầu tư lớn nhất trong đời. Mất bảo hiểm có thể đồng nghĩa với mất tất cả nếu xảy ra hỏa hoạn.
Chính quyền California lập ra một chương trình gọi là California FAIR Plan dành riêng cho những ai không thể mua bảo hiểm qua kênh thông thường.
FAIR Plan là "người bảo hiểm cuối cùng" (insurer of last resort). Khi bạn đã tìm đủ nơi nhưng không ai nhận, FAIR Plan sẽ nhận bạn.
Chương trình này cung cấp các loại bảo hiểm sau:
Điều cần nhớ: FAIR Plan chỉ bao gồm bảo hiểm hỏa hoạn cơ bản. Không có bảo hiểm trộm cắp, tai nạn trong nhà, hay trách nhiệm pháp lý với người khác. Nếu cần bảo vệ đầy đủ hơn, phải mua thêm hợp đồng bổ sung gọi là "Difference in Conditions" (DIC).
Bảo hiểm qua FAIR Plan thường đắt hơn bảo hiểm thông thường. Đây là thực tế không thể tránh khỏi vì chương trình nhận những trường hợp rủi ro cao nhất.
Mức phí cụ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
Không có con số chung cho tất cả mọi người. Hãy nhờ broker báo giá cụ thể dựa trên địa chỉ và tình trạng nhà của bạn. So sánh ít nhất 2-3 báo giá trước khi quyết định.
Nếu tình trạng tài chính khó khăn, hãy hỏi broker về các cách giảm phí hợp lệ, như cải tạo mái ngói chịu lửa hoặc lắp hệ thống phun nước tự động. Một số cải thiện có thể giúp giảm phí đáng kể.
Tự tìm qua mạng mà không hỏi broker. Nhiều trang web so sánh bảo hiểm không liệt kê đầy đủ các lựa chọn cho California, đặc biệt các vùng nguy cơ cao. Broker có truy cập vào nhiều công ty hơn những gì bạn tự tìm được.
Chờ đến phút chót. Có người nhận thư không gia hạn rồi để đó vài tuần. Nếu hợp đồng hết hạn mà chưa tìm được bảo hiểm mới, nhà bạn không có bảo hiểm trong khoảng trống đó. Chỉ một ngày không có bảo hiểm cũng đủ nguy hiểm.
Nghĩ FAIR Plan là đủ. FAIR Plan chỉ bao gồm hỏa hoạn cơ bản. Trộm vào nhà, ai đó ngã trong sân bạn, hay nước lụt vào phòng khách đều không được bồi thường. Cần mua thêm hợp đồng DIC để có bảo vệ toàn diện.
Không cập nhật mức bảo hiểm. Giá nhà ở California tăng mạnh trong những năm gần đây. Nếu mua bảo hiểm từ lâu và chưa cập nhật, mức bồi thường có thể không đủ để xây lại nhà khi cần.
Bỏ qua bước lập hồ sơ tài sản. Nhiều người sau hỏa hoạn mới nhớ ra không có danh sách đồ đạc. Khi đó rất khó chứng minh với công ty bảo hiểm là bạn đã có những tài sản đó.
Cần liên hệ broker hoặc luật sư bảo hiểm khi:
Sở Bảo Hiểm California (CDI) cũng hỗ trợ miễn phí cho người tiêu dùng. Bạn có thể xem tin tức mới nhất và nộp khiếu nại qua trang thông cáo báo chí của CDI. Số điện thoại miễn phí của CDI là 1-800-927-4357. Họ có nhân viên nói được nhiều ngôn ngữ.
Với cộng đồng Việt ở California, ngôi nhà không chỉ là chỗ ở mà còn là thành quả của nhiều năm làm lụng. Khi thị trường bảo hiểm biến động, bà con cần thông tin rõ ràng bằng tiếng Việt để bảo vệ tài sản đó. Đừng ngại hỏi broker hoặc gọi CDI nếu có thắc mắc. Biết quyền lợi của mình là bước đầu tiên để không bị thiệt.
Bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Luật và mức phí có thể thay đổi. Vui lòng xác minh với cơ quan chính thức hoặc chuyên gia trước khi quyết định.
Báo giá miễn phí · Đại lý tiếng Việt trả lời 24 giờ · Westminster, CA
qualityspace Insurance Agency phục vụ cộng đồng người Việt California. Văn phòng tại Westminster. Đại lý nói tiếng Việt trả lời trong 24 giờ.
Bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Luật và mức phí có thể thay đổi. Vui lòng xác minh với cơ quan chính thức hoặc chuyên gia trước khi quyết định.